Çölyak Hastalığı
ve Belirtileri

Çölyak Hastalığı ve Belirtileri

Çölyak hastalığında ve bu hastalığa sahip olan kişilerde gözlenen klinik tablo oldukça değişkendir. Hastalık, bazen kansızlık, karaciğer yağlanması gibi bağırsak dışı vücut organlarında meydana gelen hasarlar ile kendini gösterebileceği gibi, hiç bir yakınmaya sebep olmadan da sessizce ilerleyebilir.

Çocuklarda; büyüme-gelişme geriliği, ishal, karın ağrısı, kusma, halsizlik ve diş çürükleri, yetişkinlerde ise şişkinlik ve ishal, çölyak hastalığınının karakterize özellikleridir. Ancak çölyak hastası olan çocuklarda, kemik ve eklem ağrıları, öğrenme güçlüğü, davranış bozukluğu, ergenlik gecikmesi ve depresyon şeklinde, yetişkinlerde ise; kansızlık, cilt kaşıntısı ve içi su dolu kabarcıklar gibi geniş bir yelpazeye sahip olan yakınmalara rastlanabilir. Çölyak hastalığının tanı ve tedavi sürecinde çölyak hastalığı tanısını koymadaki güçlük hem yakınma yelpazesinin geniş olması, hem de görülen bütün bu bulguların hiçbirinin sadece çölyak hastalığına özgü olmamasından kaynaklanmaktadır.

Batı ülkelerinde çölyak hastalığı görülme sıklığının daha yüksek olması nedeniyle, hastalıkla ilgili çok sayıda tıbbi araştırmalar yapılmıştır. Türk ve ABD’li çölyak hastalarının karşılaştırıldığı bir tıbbi araştırmada, Türk hastalarda öne çıkan bulgular uzun süre şiddetli bir şekilde devam eden kansızlık ve ishal iken, ABD’li hastaların karın ağrısı, yorgunluk, şişkinlik gibi atipik bulgulara sahip olduğu görülmüştür. Elbette Türkiye’de atipik bulgulara sahip kişilerde çölyak hastalığı akla getirilmediğinden araştırılamamış olma olasılığı oldukça fazladır. Zira bu çalışma, çölyak hastalığı tanısı konmuş bireyler arasında yapılmıştır.

Çölyak hastalığı ile ilişkili yakınmalar

  • Geçmeyen ishal ve kabızlık
  • Karında şişkinlik ve gaz hissi
  • Vücutta denge kurmakta zorluk
  • Şiddetli baş ağrısı, migren
  • Gece körlüğü, göz kuruluğu (A vitamini eksikliği ile ilişkili)
  • Demir eksikliğine bağlı kansızlık
  • Diş eti yaraları, ağız içinde aftlar
  • Diş minesi kaybı
  • Diş çürükleri
  • Ağız kokusu
  • Ağız kuruluğu
  • Yemek borusunda iltihap (eozinofilik özofajit)
  • Böbrek taşları
  • Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
  • Prostat enfeksiyonları
  • Karaciğer hastalıkları (otoimmun hepatit, karaciğer yağlanması, karaciğer testlerinde bozulma)
  • Tip 1 diyabet (insüline bağlı şeker hastalığı)
  • Eklem ağrıları
  • Skleroderma (ciltte, özellikle el sırtındaki deride kalınlaşma)
  • Ciltte kaşıntılı ve içi su dolu kabarıklıklar
  • El ve ayakta uyuşukluk
  • Çocuklarda raşitizm, erişkinlerde kemik erimesi
  • Ergenlik gecikmesi, adet bozuklukları, sık düşük yapmak
  • Depresyon, öğrenme güçlüğü, davranış bozukluğu,
  • Tiroid yetmezliği (otoimmun tiroidit)